Nawigacja

STATUT SZKOŁY Koncepcja pracy szkoły Regulamin szkoły Program wychowawczo-profilaktyczny Szkolny zestaw programów nauczania Regulamin biblioteki Regulamin czytelni Regulamin stołówki Szkolny zestaw podręczników Kalendarz roku szk. 2017/2018 Kryteria oceniania klas I-III Kryteria oceniania klasa 4 Kryteria oceniania klasa 5 Kryteria oceniania klasa 6 Kryteria oceniania klasa 7 Kryteria oceniania klasa 8 Kryteria oceniania - klasy gimnazjalne. Procedura - telefony komórkowe "CHRONIMY DZIECI" Procedury udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej Zasady współpracy z rodzicami Regulamin oceniania z zachowania

Dokumenty szkolne

"CHRONIMY DZIECI"

Program FUNDACJI „Dajemy Dzieciom Siłę”  na zlecenie MEN w ramach Rządowego programu na lata 2014-2016 „Bezpieczna i Przyjazna Szkoła”

 

„CHRONIMY  DZIECI”

 

program profilaktyki przemocy wobec dzieci to program certyfikowania placówek edukacyjnych realizujących

Politykę Ochrony  Dzieci Przed Krzywdzeniem

 

Szkoła  Podstawowa nr 1 im. Bolesława Prusa w Górze

 

Naczelną zasadą obowiązującą wszystkich pracowników Szkoły Podstawowej nr 1 im. Bolesława Prusa w Górze jest podejmowanie działań mających na celu ochronę godności dziecka i poszanowanie jego praw. Niedopuszczalne jest stosowanie przez pracowników wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie.

Każdy pracownik Szkoły dba o prawidłowy rozwój dziecka i przestrzega wewnątrzszkolnych procedur działania zgodnie z obowiązującym prawem.

 

 

Rozdział I

Objaśnienie terminów

 

§ 1

 

  1. Pracownikiem instytucji jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia oraz praktykanci.
  2. Dzieckiem jest każda osoba do ukończenia 18 roku życia.
  3. Opiekunem dziecka jest osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności jego przedstawiciel ustawowy (rodzic/prawny opiekun) lub inna osoba uprawniona do reprezentacji na podstawie przepisów szczegółowych lub orzeczenia sądu (w tym: rodzina zastępcza).
  4. Zgoda opiekuna dziecka oznacza zgodę co najmniej jednego z opiekunów dziecka. Jednak w przypadku braku porozumienia między opiekunami dziecka należy poinformować opiekunów o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.
  5. Przez krzywdzenie dziecka należy rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym pracowników szkoły lub zaniedbanie dziecka przez jego opiekunów.
  6. Osoba odpowiedzialna za Internet, to wyznaczony przez dyrektora szkoły pracownik sprawujący nadzór nad korzystaniem z Internetu  przez dzieci na terenie szkoły oraz odpowiada  za bezpieczeństwo dzieci w Internecie.

    (załącznik nr 4)

  1. Osoba odpowiedzialna za Politykę Ochrony Dzieci, to wyznaczony przez dyrektora szkoły pracownik sprawujący nadzór nad realizacją Polityki Ochrony Dzieci w placówce. (załącznik nr 4)
  2. Daną osobową dziecka jest każda informacja umożliwiająca identyfikację dziecka.

 

 

Rozdział II

Procedury interwencji w przypadku krzywdzenia dziecka

 

§ 2

 

    W przypadku uzyskania przez pracownika Szkoły informacji, że dziecko jest krzywdzone, pracownik ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji pedagogowi szkolnemu lub dyrektorowi szkoły.

 

§ 3

 

  1. Pedagog  lub dyrektor szkoły wzywa opiekunów dziecka, którego krzywdzenie podejrzewa oraz informuje ich o podejrzeniach.
  2. Pedagog lub dyrektor szkoły powinien sporządzić opis sytuacji szkolnej i rodzinnej dziecka na podstawie rozmów z dzieckiem, nauczycielami, wychowawcą i rodzicami oraz plan pomocy dziecku.
  3. Plan pomocy dziecku powinien zawierać wskazania dotyczące:
  1. podjęcia przez szkołę działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji;
    1.  
    2.  

 

 

             W przypadku ustalenia krzywdzenia dziecka przez pracownika, po wyjaśnieniach, zastosowane mogą być przez dyrektora środki dyscyplinarne (pracownicy pedagogiczni) lub przewidziane w Kodeksie Pracy (pracownicy pozostali). Jeżeli istnieje podejrzenie, że pracownik szkoły popełnił na szkodę dziecka przestępstwo, po rozpatrzeniu sprawy, dyrektor zobowiązany jest do niezwłocznego zawiadomienia o powyższym Policji lub prokuratury.

        W przypadku krzywdzenia ucznia przez inne dziecko na terenie szkoły lub poza nią, pracownik szkoły, który był świadkiem zdarzenia lub pozyskał informację o powyższym, zobowiązany jest poinformować o zdarzeniu wychowawcę lub pedagoga. W razie konieczności udzielenia pomocy medycznej, niezwłocznie zawiadamia pielęgniarkę szkolną oraz dyrektora szkoły. Wyjaśnienia dotyczące sytuacji uzyskuje się z rozmowy z poszkodowanym, ofiarą i świadkiem.

   W powyższych przepadkach stosuje się procedurę z § 3.

 

 

§ 4

 

  1. W przypadkach bardziej skomplikowanych (dotyczących wykorzystywania seksualnego oraz znęcania się fizycznego i psychicznego o dużym nasileniu) dyrektor powołuje zespół interwencyjny, w skład którego mogą wejść: pedagog, wychowawca dziecka, dyrektor, inni pracownicy mający wiedzę o krzywdzeniu dziecka lub o dziecku (dalej jako: zespół interwencyjny).
  2. Zespól interwencyjny sporządza plan pomocy dziecku, spełniający wymogi określone w § 3 pkt 3 Polityki, na podstawie opisu sporządzonego przez pedagoga szkolnego lub dyrektora szkoły oraz innych, uzyskanych przez członków zespołu, informacji.

 

§ 5

 

  1. Plan pomocy dziecku jest przedstawiany przez pedagoga lub dyrektora szkoły rodzicom/opiekunom z zaleceniem współpracy przy jego realizacji.
  2. Pedagog lub dyrektor szkoły informuje rodziców/opiekunów o obowiązku szkoły zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia dziecka do odpowiedniej instytucji (prokuratura/policja, sąd lub przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego – procedura „Niebieskiej Karty”).
  3. Po poinformowaniu rodziców przez pedagoga lub dyrektora szkoły – zgodnie z punktem poprzedzającym – dyrektor szkoły składa zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do prokuratury/policji lub wniosek o wgląd w sytuację rodziny do Sądu Rejonowego- Wydział Rodzinny i Nieletnich lub przesyła formularz „Niebieska Karta –A”(podejrzenie istnienia przemocy  w rodzinie) do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego.
  4. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji instytucji wskazanych w punkcie poprzedzającym.

 

 

§ 6

 

  1. Z przebiegu interwencji sporządza się kartę interwencji, której wzór stanowi załącznik nr 1 do niniejszej Polityki. Kartę załącza się do akt osobowych dziecka.
  2. Wszyscy pracownicy Szkoły i inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tych informacji w tajemnicy wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

 

 

 

 

Rozdział III

Zasady ochrony danych osobowych dziecka

 

§ 7

 

  1. Dane osobowe dziecka podlegają ochronie na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
  2. Pracownik Szkoły ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych osobowych, które przetwarza oraz zachowania w tajemnicy sposobów zabezpieczenia danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem.
  3. Dane osobowe dziecka są udostępniane wyłącznie osobom i podmiotom uprawnionym na  podstawie odrębnych przepisów.
  4. Pracownik Szkoły jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych dziecka i udostępniania tych danych w ramach zespołu interdyscyplinarnego powołanego w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.

 

§ 8

 

Pracownik Szkoły może wykorzystać informacje o dziecku w celach szkoleniowych lub edukacyjnych wyłącznie z zachowaniem anonimowości dziecka oraz w sposób uniemożliwiający identyfikację dziecka.

 

§ 9

 

  1. Pracownik Szkoły nie udostępnia przedstawicielom mediów informacji o dziecku ani jego opiekunie.
  2. Pracownik Szkoły, w wyjątkowych i uzasadnionych sytuacjach, może skontaktować się z opiekunem dziecka i zapytać go o zgodę na podanie jego danych kontaktowych przedstawicielom mediów. W przypadku wyrażenia zgody, pracownik szkoły podaje przedstawicielowi mediów dane kontaktowe opiekuna dziecka.
  1. Pracownik Szkoły nie kontaktuje przedstawicieli mediów z dziećmi.
    1.  

c. Pracownik szkoły, w wyjątkowych i uzasadnionych sytuacjach, może wypowiedzieć się w kontakcie z przedstawicielami mediów o sprawie dziecka lub jego opiekuna - po wyrażeniu pisemnej zgody przez opiekuna dziecka.

 

§ 10

 

  1. W celu realizacji materiału medialnego można udostępnić mediom wybrane pomieszczenie instytucji. decyzję w sprawie udostępnienia pomieszczenia podejmuje dyrektor.
  2. Dyrektor Szkoły, podejmując decyzję, o której mowa w poprzedzającym punkcie, poleca sekretariatowi szkoły przygotować wybrane pomieszczenie instytucji w celu realizacji materiału medialnego w taki sposób, by uniemożliwić filmowanie przebywających na terenie szkoły dzieci.

 

Rozdział IV

Zasady ochrony wizerunku dziecka

 

§ 11

 

Szkoła, uznając prawo dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku dziecka.

 

§ 12

 

  1. Pracownikowi Szkoły nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku dziecka (filmowania, fotografowania) na terenie placówki bez pisemnej zgody opiekuna dziecka.
  2. Rodzic/opiekun wyraża pisemną zgodę na utrwalanie wizerunku dziecka podczas pierwszego zebrania z wychowawcą klasy.
  3. Jeżeli wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza, zgoda opiekunów na utrwalanie wizerunku dziecka nie jest wymagana.

 

 

§ 13

 

  1. Upublicznianie przez pracownika szkoły wizerunku dziecka utrwalonego w jakiejkolwiek formie (fotografia, nagranie audio-video) wymaga pisemnej zgody opiekuna dziecka.
  2. Przed utrwaleniem wizerunku dziecka należy dziecko oraz opiekuna poinformować o tym, gdzie będzie umieszczony zarejestrowany wizerunek i w jakim kontekście będzie wykorzystywany (np. że  umieszczony zostanie na stronie www.youtube.pl w celach promocyjnych).

 

 

 

 

 

 

Rozdział V

Zasady dostępu dzieci do Internetu

 

§ 14

 

  1. Szkoła, zapewniając uczniom dostęp do Internetu, jest zobowiązana podejmować działania zabezpieczające uczniów przed dostępem do treści, które mogą stanowić zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju, w szczególności zainstalować i aktualizować oprogramowanie zabezpieczające.
  2. Na terenie szkoły dostęp dziecka do Internetu możliwy jest pod nadzorem nauczyciela na lekcji.
  3. Nauczyciel ma obowiązek informowania dzieci o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu. Nauczyciel czuwa także nad bezpieczeństwem korzystania z Internetu przez dzieci podczas lekcji.

 

§ 15

 

  1. Wyznaczony nauczyciel przydziela każdemu dziecku indywidualny login i hasło, umożliwiające korzystanie z Internetu na terenie szkoły. Nauczyciel informuje dziecka o konieczności zachowania loginu i hasła w tajemnicy.
  2. Dostęp dziecka do Internetu na terenie placówki możliwy jest wyłącznie poprzez serwer szkoły po podaniu indywidualnego loginu i hasła dziecka.

 

§ 16

 

  1. Wyznaczony pracownik szkoły zapewnia, by na wszystkich komputerach na terenie placówki z dostępem do Internetu było zainstalowane i aktualizowane:
    1. oprogramowanie filtrujące treści internetowe,
    2. oprogramowanie monitorujące korzystanie przez dziecko z Internetu,
    3. oprogramowanie antywirusowe,
    4. oprogramowanie antyspamowe,
    5. fire wall.
  2. Wymienione w pkt 1 niniejszego paragrafu oprogramowanie jest aktualizowane przez wyznaczonego pracownika instytucji przynajmniej raz w miesiącu.
  3. Wyznaczony pracownik instytucji przynajmniej raz w miesiącu sprawdza, czy na komputerach z dostępem do Internetu nie znajdują się niebezpieczne treści. W przypadku znalezienia niebezpiecznych treści, wyznaczony pracownik szkoły ustala, kto korzystał z komputera w czasie ich wprowadzania.

 

 

  1. Informację o dziecku, które korzystało z komputera w czasie wprowadzania niebezpiecznych treści, wyznaczony pracownik placówki przekazuje pedagogowi szkoły.
  2. Pedagog przeprowadza z dzieckiem, o którym mowa w punktach poprzedzających, rozmowę na temat bezpieczeństwa w Internecie.
  3. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej rozmowy pedagog uzyska informacje, że dziecka jest krzywdzone podejmuje działania opisane w rozdziale II niniejszej Polityki.

 

 

Rozdział VI

Zasady bezpiecznych relacji personel placówki – dziecko.

 

  1. Pracownicy dbają o bezpieczeństwo dzieci podczas pobytu w szkole, monitorują sytuacje i dobrostan dziecka.
  2. Pomoc dzieciom uwzględnia: umiejętności rozwojowe dzieci, możliwości wynikające z niepełnosprawności.
  3. Nauczyciele organizują zajęcia i zabawy zapewniające dzieciom wszechstronny rozwój. Zadania dostosowywane są do potrzeb i możliwości dzieci.
  4. Pracownicy wspierają dzieci w pokonywaniu trudności.
  5. Nauczyciele podejmują działania wychowawcze mające na celu kształtowanie prawidłowych postaw – wyrażanie emocji w sposób niekrzywdzący innych, niwelowanie zachowań agresywnych, promowanie zasad „dobrego wychowania”.
  6. Dzieci zostają zapoznane z zasadami regulującymi funkcjonowanie grupy uwzględniającymi prawa dziecka.
  7. Pozytywne zachowania dzieci wzmacniane są poprzez nagradzanie: słowne (pochwała indywidualna, pochwała w obecności dzieci), pochwała przekazana rodzicowi.
  8. W każdej sytuacji dziecko jest informowane o konsekwencji zachowania. Konsekwencją nieodpowiedniego zachowania jest odsunięcie dziecka od zabawy na określony czas, zmiana aktywności, odebranie przywileju.
  9. Niedopuszczalne są zachowania: cielesne (szarpanie, bicie, popychanie), słowne (wyzywanie, wyśmiewanie), zmuszanie, negowanie uczuć.
  10. Bezpośredni kontakt z dzieckiem oparty jest na poszanowaniu intymności dziecka. Zasady bezpośredniego kontaktu z dzieckiem ustalane są z rodzicami z poszanowaniem zdania obu stron.
  11. Pracownicy placówki posiadają wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci.

 

 

Rozdział VII

Monitoring stosowania Polityki

 

 

§ 17

 

  1. Dyrektor szkoły wyznacza osobę odpowiedzialną za monitorowanie realizacji niniejszej Polityki w szkole. (załącznik nr 4)
  2. Osoba, o której mowa w punkcie poprzedzającym, jest odpowiedzialna za monitorowanie realizacji Polityki, za reagowanie na sygnały naruszania Polityki oraz za proponowane zmiany w Polityce.
  3. Osoba, o której mowa w punkcie 1 niniejszego paragrafu, przeprowadza wśród pracowników szkoły, raz na 6 miesięcy, ankietę monitorującą poziom realizacji polityki. Wzór ankiety stanowi załącznik nr 2 do niniejszej Polityki.
  4. W ankiecie pracownicy szkoły mogą proponować zmiany Polityki oraz wskazywać naruszanie Polityki w placówce.
  5. Osoba, o której mowa w punkcie 1 niniejszego paragrafu, dokonuje opracowania wypełnionych przez pracowników instytucji ankiet. Sporządza na tej podstawie raport z monitoringu, który następnie przekazuje dyrektorowi szkoły.
  6. Dyrektor szkoły wprowadza do Polityki niezbędne zmiany i ogłasza pracownikom szkoły nowe brzmienie Polityki.

 

Rozdział VII

Przepisy Końcowe

 

§ 18

 

  1. Polityka Wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
  2. Ogłoszenie następuje w sposób dostępny dla pracowników instytucji, w szczególności poprzez wywieszenie w miejscu ogłoszeń dla pracowników lub poprzez przesłanie jej tekstu drogą elektroniczną.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wytyczne dotyczące utrwalania wizerunku dziecka (zdjęcia, film)

  • Wszystkie dzieci muszą być ubrane.
  • Zarejestrowane obrazu powinny się koncentrować na czynnościach wykonywanych przez dzieci i w miarę możliwości przedstawiać grupy dzieci, a nie pojedyncze osoby.
  • Upewnij się, że fotograf lub osoba filmująca nie spędza czasu z dziećmi ani nie ma do nich dostępu bez nadzoru.
  • Wszelkie podejrzenia i problemy dotyczące nieodpowiednich wizerunków dzieci należy zgłaszać i rejestrować podobnie jak inne niepokojące sygnały dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa dzieci.

 

Wytyczne dotyczące publikowania wizerunków dzieci

 

  • Używaj tylko imion dzieci; nie ujawniaj zbyt wielu szczegółów dotyczących ich miejsca zamieszkania, szkoły czy zainteresowań.
  • Zapytaj dziecko o zgodę rodziców/opiekunów dziecka i poinformuj wszystkich zainteresowanych o tym, gdzie i w jaki sposób zamierzasz wykorzystać jego wizerunek.
  • Staraj się wykorzystywać obrazy pokazujące szeroki przekrój dzieci – chłopców i dziewczęta, dzieci w różnym wieku, o różnych uzdolnieniach.
  • Poproś specjalistów o radę w sprawie zamieszczenia obrazów dzieci na stronie internetowej – zarezerwuj czas na obróbkę zdjęć przed zamieszczeniem ich na stronie internetowej. Jeśli filmy wideo pochodzą z serwera Twojej organizacji, to materiał ten może być pobierany, dlatego zaleca się korzystanie z niezależnego serwera.

 

(Na podstawie wytycznych Departamentu Ochrony Dzieci EFA dotyczących wykorzystywania wizerunków dzieci poniżej osiemnastego roku życia, WWW.thefa.com).

 

 

 

 

Załącznik nr 1 do Polityki ochrony dzieci:

 Karta interwencji

 

KARTA INTERWENCJI

 

1. Imię i nazwisko dziecka  ……………………………………………………………………………..

2. Przyczyna interwencji(forma krzywdzenia) ……………………………………………………………………………………………………………………..……………………………………………………………………………...................................................................................................................................................................................

3. Osoba zawiadamiająca o podejrzeniu krzywdzenia

…………………………………………………………………………………………………………………………

4. Opis działań podjętych przez pedagoga/psychologa

Data ………………

Działanie……………………………………………………………………….…………………………………………………………………………………..…………………………………………………………………………………..........................................................................................................................................................................................................................................................

5.Spotkania z opiekunami dziecka

Data ……………………..

Opis spotkania …………………………………………………………………….……………………………………………………………………………………..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

 

6. Forma podjętej interwencji(zakreślić właściwe)

• zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa,

• wniosek o wgląd w sytuację dziecka/rodziny,

• inny rodzaj interwencji. Jaki?

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

7. Dane dotyczące interwencji (nazwa organu, do którego zgłoszono interwencję) i data interwencji ………………………………………………………………….……………………………………………………………..........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

 

8. Wyniki interwencji: działania organów wymiaru sprawiedliwości, jeśli instytucja uzyskała informacje o wynikach/działania placówki/działania rodziców.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….....................................................................................................................................................................................................................................................

 

 

 

 

 

 

 

Załącznik nr 2 do Polityki ochrony dzieci:

Monitoring standardów – ankieta

 

MONITORING STANDARDÓW – ANKIETA

1. Czy wiesz na czym polega program Chronimy Dzieci?

    TAK / NIE

2. Czy znasz standardy ochrony dzieci przed krzywdzeniem,   obowiązujące w placówce, w której pracujesz?

    TAK / NIE

3.Czy zapoznałeś się z dokumentem Polityki ochrony dzieci  przed krzywdzeniem?

     TAK / NIE

4.Czy potrafisz rozpoznawać symptomy krzywdzenia dzieci?

TAK / NIE

5.Czy wiesz, jak reagować na symptomy krzywdzenia  dzieci?

     TAK / NIE

6.Czy zdarzyło Ci się zaobserwować naruszenie zasad zawartych w Polityce ochrony dzieci przed krzywdzeniem przez innego pracownika?

TAK / NIE

7.Czy masz jakieś uwagi/poprawki/sugestie dotyczące Polityki  ochrony dzieci przed krzywdzeniem?

TAK / NIE

 

 

Załącznik nr 3 do Polityki ochrony dzieci:

Oświadczenie i niekaralności.

 

 

                                                                 Góra , .................................

 

 

 

Oświadczenie o niekaralności

 

 

 

................................................legitymująca/y się dowodem osobistym

                                   (imię i nazwisko)

seria i nr ..............................oświadczam, że nie byłam/em skazana/y za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę małoletniego i nie toczy się przeciwko mnie żadne postępowanie karne ani dyscyplinarne w tym zakresie.

                                                                  

 

                                                                .............................................

                                                                                           (podpis)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Załącznik nr 4 do Polityki ochrony dzieci:

 

Szkoła Podstawowa nr 1 im. Bolesława Prusa w Górze

 

ODPOWIEDZIALNI

 

Osoby odpowiedzialne w szkole za bezpieczeństwo uczniów w Internecie:

  1. mgr Mariusz Zajączkowski.
  2. mgr Ewa Nowicka.

 

Osoby odpowiedzialne w szkole za  Politykę Ochrony Dzieci Przed krzywdzeniem:

  1. Helena Radoszko.
  2. mgr Violetta Bartkowiak.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Krzywdzenie dzieci

 

     W ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, znajdujemy takie jej określenie : "jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób wymienionych w pkt. 1 ( chodzi o członków rodziny ), w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.


Przyjęcie którejkolwiek z cytowanych definicji pozwala wyróżnić 4 główne kategorie złego traktowania dzieci przez dorosłych :

  •  krzywdzenie fizyczne,
  •  krzywdzenie emocjonalne,
  •  wykorzystywanie seksualne ,
  •  Zaniedbywanie,

 

Krzywdzenie fizyczne


     Analiza szeregu definicji zjawiska pozwala przyjąć, że jest to celowe używanie wobec dziecka siły fizycznej, które powoduje lub z dużym prawdopodobieństwem może spowodować uszczerbek na zdrowiu, zagrażać życiu, rozwojowi i godności dziecka. Działania te mogą obejmować: uderzanie, bicie, kopanie, potrząsanie, gryzienie, duszenie, parzenie, przypalanie, trucie ale i również niszczenie z premedytacją rzeczy należących do ofiary.
     W niektórych opracowaniach dokonuje się podziału na przemoc fizyczną w postaci czynnej i biernej. Uznaje się, że przemoc fizyczna bierna przejawia się w postaci różnego rodzaju zakazów, np.: mówienia w określonym czasie, chodzenia, załatwiania potrzeb fizjologicznych itp.

Krzywdzenie emocjonalne


    Mamy tu do czynienia z takim wzorcem zachowania rodziców lub opiekunów, który poważnie zakłóca poznawczy, emocjonalny, psychiczny lub społeczny rozwój dziecka i wywołujący u niego poczucie, że jest nic nie warte, złe, niekochane, niechciane, zagrożone. Bardzo trudno jest udokumentować zjawisko krzywdzenia emocjonalnego, gdyż wymaga to analizy pewnych sytuacji rodzinnych, konieczna jest diagnoza socjologiczno- psychologiczna oraz diagnoza osobowościowa poszczególnych członków rodziny.


Emocjonalne krzywdzenie nie wiąże się z bezpośrednim kontaktem cielesnym i może przybierać różne formy:

  • Ignorowania,
  • Odtrącania,
  • Izolowania (konsekwentne uniemożliwianie dziecku normalnych interakcji społecznych z rówieśnikami, członkami rodziny, innymi dorosłymi. Może tu również chodzić o ograniczenie dziecku swobody przemieszczania się),
  • Wykorzystywania lub demoralizowania (zmuszanie do niewłaściwych lub niezgodnych z prawem zachowań, uczenie i popieranie ich),
  • Słownej agresji (obrażanie, zawstydzanie, ośmieszanie, niedocenianie),
  • Terroryzowania (tworzenie klimatu strachu, wprowadzanie sztywnych lub nierealnych oczekiwań z groźbą kary za ich niespełnienie)
    Równie krzywdzące dla dziecka jest bycie świadkiem wulgarności i oglądanie przemocy między dorosłymi członkami rodziny.

James Garbarino podkreśla, że istotą krzywdzenia emocjonalnego jest uporczywość, powtarzalność zachowań, które "niszczą dziecko”.

 

 

 

Wykorzystywanie seksualne


     Danya Glaser i Stephen Frosh przedstawili definicję, zgodnie z którą za dziecko seksualnie wykorzystywane można uznać „każdą jednostkę w wieku bezwzględnej ochrony, jeśli osoba dojrzała seksualnie, czy to przez świadome działanie, czy też przez zaniedbywanie swoich społecznych obowiązków, lub obowiązków wynikających ze specyficznej odpowiedzialności za dziecko, dopuszcza do zaangażowania go w jakąkolwiek aktywność natury seksualnej, której intencją jest zaspokojenie osoby dorosłej”.


    W literaturze najczęściej spotyka się następujący podział zachowań związanych z wykorzystywaniem seksualnym dzieci:

  • zachowania z kontaktem fizycznym: penetracja, dotykanie intymnych części ciała dziecka, całowanie o charakterze seksualnym oraz dotykanie przez dziecko intymnych części ciała dorosłego,
  • zachowania bez kontaktu fizycznego : ekshibicjonizm, obsceniczne telefony, podglądactwo (voyeryzm), fetyszyzm, eksponowanie ciała dziecka osobom dorosłym w celu zaspokojenia ich seksualnych pragnień, prezentowanie dziecku zdjęć pornograficznych oraz włączanie go w oglądanie lub produkcję materiałów pornograficznych. Ta forma wykorzystywania zawiera również składanie dziecku propozycji o charakterze seksualnym i werbalne molestowanie (np. lubieżne komentarze na temat ciała dziecka). Szczególną formą wykorzystywania seksualnego dziecka jest kazirodztwo, określane jako obcowanie płciowe ze wstępnym, zstępnym, przysposobionym, bratem lub siostrą.

 

 

 

 

 

 

Zaniedbywanie


Zaniedbywanie to nie zapewnienie dziecku odpowiednich warunków w sferze zdrowia, edukacji, rozwoju emocjonalnego, odżywiania, schronienia i bezpiecznych warunków życia, w ramach racjonalnych i dostępnych rodzicom lub opiekunom środków, co może skutkować wysokim prawdopodobieństwem spowodowania szkody dla zdrowia dziecka, jego rozwoju fizycznego, psychicznego, duchowego, moralnego lub społecznego.

 

Występujące u dziecka objawy fizyczne i somatyczne krzywdzenia.


  Charakterystyczne cechy obrażeń fizycznych specyficznych dla maltretowania :

  •  lokalizacja obrażeń nie tam, gdzie ich przyczyną mogą być przypadkowe urazy związane z normalną aktywnością i witalnością dziecka, a więc na czole, kolanach, czy przedramionach, ale tam, gdzie dziecku trudno byłoby je spowodować, nawet przy najbardziej ruchliwym trybie życie np. uszy, oczy, usta, szyja, ramiona, klatka piersiowa, plecy, pośladki
  • obrażenia powtarzają się i są niewyjaśnione,
  • powstają w różnym czasie ale mają podobny charakter,
  • pojawiają się z pewną regularnością np. po weekendach i nieobecnościach dziecka w szkole, w okolicach wypłaty pensji,
  •  są nie leczone, stare i nowe, różne co do „wieku”.


Podejrzenia co do nieprzypadkowego źródła urazów mogą wzmacniać następujące czynniki :

  •  zwlekanie rodziców ze zgłoszeniem się z dzieckiem do lekarza w przypadku urazu,
  • niewystarczające lub nieprawdopodobne wyjaśnienia obrażeń,
  • brak jakichkolwiek wyjaśnień,
  • niezgodność w opisie przyczyn pojawienia się obrażeń w relacji dziecka i rodziców,
  • wygląd obrażeń jest nieadekwatny do opisu przyczyn ich pojawienia się,
  • widoczna jest próba maskowania obrażeń,
  • w rodzinie wcześniej występowały przypadki krzywdzenia dzieci,
  • rodzic ( rodzice ) są alkoholikami, narkotyzują się, są chorzy psychicznie,
     


Obrażenia specyficzne dla doznania przemocy fizycznej

  • siniaki na częściach miękkich, w tym ślady szczypania (policzki, brzuch, pośladki, ramiona, przedramię, łydki, uda),
  •  siniaki w kształcie dłoni na policzkach i pośladkach,
  • siniaki po obu stronach ust lub policzków powstające wskutek silnego ucisku,
  • siniaki po obu stronach małżowiny usznej lub naderwania i zniekształcenia małżowin,
  • siniaki i urazy geometryczne - o wyraźnym zarysie, wyraźnie zaznaczonych kształtach przedmiotów które zostały użyte do bicia (paska, klamry, kabla, kija, patelni itp.),
  •  siniaki na ramionach, łopatkach lub tułowiu (rezultat silnego uścisku lub potrząsania dzieckiem),
  • łukowate ślady wbijania paznokci,
  • długie i głębokie zadrapania, cięcia ( np. ostrzem brzytwy, nożem itp.)
  • tzw. podbite oczy,
  • ślady duszenia lub krępowania czy wiązania (na szyi, nadgarstkach, w kostkach),
  • uszkodzenia podniebienia i dziąseł - jako rezultat karmienia na siłę,
  • częste występowanie różnych oparzeń i śladów przypaleń, ślady oparzeń różne co do „wieku",
  • oparzenia nietypowych (dla przypadkowych oparzeń) części ciała: tułowia, twarzy, pośladków, grzbietu dłoni itp.
  • okrągłe ślady poparzenia papierosem,
  • głębokie poparzenia o regularnych kształtach (żelazko, lokówka, itp.)
  • ślady ugryzień posiadające wyraźny zarys zębów człowieka dorosłego,
  • łysienie lub tzw. łyse plamy - mogą być pourazowe, gdy rodzice ciągną dziecko za włosy, lub być wynikiem silnego stresu emocjonalnego,
  • wybite zęby, złamane żebra.

 

Symptomy i obrażenia specyficzne mogące wskazywać na wykorzystywanie seksualne:

 

  • infekcje dróg moczowo – płciowych bez podłoża organicznego,
  • bóle głowy i brzucha,
  • nudności, wymioty
  • problemy z oddawaniem moczu i kału,
  • siniaki na klatce piersiowej, pośladkach, podbrzuszu, udach,
  • infekcje jamy ustnej,
  • niewyjaśnione owrzodzenia, krwawienia i jakiekolwiek rany okolic genitaliów i odbytu (otarcia, zaczerwienienia, stany zapalne)
     

Oczywiście część z tych symptomów i obrażeń nie jest możliwa do zaobserwowania przez nauczyciela, pedagoga. Może jednak wnioskować o nich obserwując częste prośby dziecka o możliwość skorzystania z WC, jego trudności w chodzeniu, siadaniu czy wykonywaniu pewnych ćwiczeń gimnastycznych.

Symptomy fizyczne zaniedbywania dziecka w rodzinie

  •  bardzo niska higiena osobista - dziecko jest zawsze brudne, cuchnące, ma stale brudne paznokcie i ubranie itp.
  • brudne, stale noszone, nie reperowane ubranie, nieodpowiednie do pogody i rozmiarów ciała dziecka,
  • ślady licznych ukąszeń (pchły, pluskwy),
  • świerzb,
  • dziecko jest stale głodne
  • szybko przybiera na wadze, poprawia się jego ogólna kondycja podczas krótkich pobytów poza domem rodzinnym, a jego wygląd marnieje po powrocie,
  • zbyt niska wobec wieku waga i wzrost lub wręcz wychudzenie, wymizerowanie,
  • chroniczne choroby,
  • choroby nie leczone, urazy
  • ropne zapalenia skóry,
  • próchnica zębów, zły stan higieny jamy ustnej
  • oznaki odmrożeń
  • ciągłe zmęczenie, apatia.

 

Specyficzne symptomy zachowania dziecka


Behawioralne symptomy krzywdzenia fizycznego :

  • poszukiwanie przez dziecko stałej uwagi nauczyciela, ciągłe zwracanie na siebie uwagi,
  • tzw. ciągle czepianie się, „lepienie się" do dorosłych,
  • tzw. „zimne wyczekiwanie" polegające na tym, iż dziecko stale obserwuje dorosłych, aby modyfikować swoje zachowanie, w celu uniknięcia ewentualnej przemocy,
  • ciągły tzw. „niemądry" uśmiech, stosowany przez dzieci, by wydać się bardziej przyjaznymi,
  • postawa nadmiernie narzekająca,
  •  postawy ekstremalne : wrogość, agresja, napady złości - nadmierna uległość, wycofywanie się,
  • zbyt pośpieszne przepraszanie,
  • nie reagowanie płaczem na ból,
  • brak reakcji na płacz innych,
  • wyraźny brak radości życia,
  • opory przed rozbieraniem się np. na lekcjach wychowania fizycznego lub do badania lekarskiego,
  • lęk przed powrotem do domu, wyrażanie niechęci do powrotu,
  • wyrażanie lęku przed rodzicami,
  • noszenie ubrań zakrywających kończyny górne i dolne nawet w upalne dni,
  • gwałtowne uniki ( kulenie się ), w odpowiedzi na próbę dotknięcia czy pogłaskania,


Behawioralne symptomy wykorzystywania seksualnego :

  • zbytnia erotyzacja dziecka, znajomość zachowań o seksualnym charakterze,
  • zachowania seksualne nietypowe dla wieku (duża częstotliwość takich zachowań, ich kompulsywność, dokładne odwzorowywanie),
  • prowokacyjne zachowania seksualne w stosunku do dorosłych jak i do rówieśników (np. dotykanie genitaliów i zachęcanie do masturbacji, u starszych dzieci promiskuityzm),
  • używanie nowych, niespotykanych dotąd nazw organów i czynności płciowych, obsceniczne wyrazy i zwroty,
  • nadmierna, kompulsywna masturbacja powodującej czasami nawet urazy fizyczne,
  • agresywne ( przemocowe ) zachowania seksualne wobec rówieśników, symulowanie w zabawach stosunków seksualnych, odgrywanie przemocy seksualnej na lalkach i zabawkach,
  • wypowiedzi, teksty pisane, rysunki o kontekście seksualnym,
  • wagarowanie, „porzucanie” szkoły,
  • wycofanie się z kontaktów społecznych, złe relacje z rówieśnikami,
  • generalny brak zaufania - dziecko nie ufa nikomu,
  • postawa obojętności wobec wszystkiego, uciekanie od rzeczywistości,
  • głębokie stany depresyjne, postawa stałego wycofania się,
  • zachowania regresywne, nieodpowiednie do wieku,
  • częste napady złości i złego humoru lub trudne do wytłumaczenia zmiany zachowań,
  • przerwanie aktywności, które dotychczas sprawiały dziecku przyjemność np. słuchanie muzyki, uprawianie sportu itp.,
  • wyrażana niska samoocena i stałe poczucie winy,
  • mówienie o sobie, że jest się złym, brudnym, zepsutym,
  • samookaleczenia, myśli i próby samobójcze, wrogość wobec samego siebie,
  • ucieczki z domu,
  •  kradzieże, kłamstwa, jawne oszukiwanie (w nadziei, że ktoś to wykryje),
  • lęk i niechęć jawna lub sugerowana do przebywania z określonymi dorosłymi,
  • wyraźna niechęć przed powrotem do domu, znajdowanie wielu wymówek, by opóźnić powrót,
  • zaburzenia jedzenia z rozwinięciem w anoreksję lub bulimię bądź też nagła zmiana nawyków jedzenia,
  • obawa, niechęć przed badaniami medycznymi, niechęć do rozbierania się.


Przedstawione tu behawioralne symptomy wykorzystywania seksualnego dziecka pojawiają się w literaturze najczęściej. Wiliam N. Friedrich w artykule „Bezpośrednie konsekwencje wykorzystywania seksualnego dzieci” – przegląd literatury pisze jednak, że objawy stwierdzane u dzieci i nastolatków – ofiar wykorzystywania seksualnego często mają charakter ogólny i nie różnią się (nie licząc nietypowych zachowań seksualnych) od objawów będących następstwem innych traumatycznych przeżyć powodujących u dziecka napięcie i niepokój. Określa się je jako przejawy stresu pourazowego (PTDS).

Zespół stresu pourazowego ( posttraumatic stress disorder ) to rodzaj zaburzenia lękowego, który charakteryzuje :

  • przeżywanie na nowo urazowej sytuacji w natrętnych wspomnieniach i koszmarach sennych,
  • poczucie odrętwienia i przytępienia uczuciowego,
  • odizolowanie od innych ludzi,
  • brak reakcji na otoczenie,
  • niezdolność do przeżywania przyjemności,
  • unikanie działań i sytuacji, które mogłyby przypomnieć przebyty uraz,
  • stan nadmiernego pobudzenia wegetatywnego z nadmierną czujnością i wzmożoną reaktywnością na bodźce oraz bezsennością,
  • lęk,
  •  depresja,
  • myśli suicydalne ( samobójcze ) - odczuwanie potrzeby odebrania sobie życia, połączonej zwykle z poczuciem bezsensu własnej egzystencji.
     

Podejrzenia zrodzone na podstawie uzyskanych informacji lub/i obserwacji któryś z przedstawionych wyżej symptomów nauczyciel, pedagog powinien zweryfikować analizując wiedzę jaką posiada na temat czynników ryzyka krzywdzenia dziecka występujących w konkretnej rodzinie.
Przemocy w niej mogą sprzyjać zaburzenia w trzech sferach życia rodzinnego, są nimi : małżeństwo, rodzicielstwo i czynniki ekonomiczne.
 

 

Aktualności

Kontakt

  • Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Bolesława Prusa w Górze
    ul. Marii Konopnickiej 2
  • ul. Szkolna 2: 65 543 24 52
    ul. M. Konopnickiej 2: 65 544 46 02

Galeria zdjęć